လည္ပင္းနာသက္သာေစဖို႕

������ �� ��
လည္ပင္းနာတယ္ (လည္ေခ်ာင္းနာတယ္) ဆိုတာကလည္း လူေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ခံစားဖူးတဲ့ ေဝဒနာပါ။ အမ်ားအားျဖင့္ ဒီလကၡဏာက အေအးမိတာ၊ အသံအိုးကို အားစိုက္သံုးစြဲမႈ မ်ားတဲ့အခါ၊ အာသီးေရာင္တာ အစရွိတာေတြရဲ႕ အဦးအစ လကၡဏာ တစ္ခုျဖစ္ေနတတ္လို႔ပါ။

အေၾကာင္းရင္းကို မကုသေသးခင္မွာပဲ သက္သာရာရေစဖို႔ အရင္ လုပ္ေဆာင္သင့္တဲ့ ခံရခက္ ေဝဒနာပါ။ ဆရာဝန္ျပဖို႔က လုပ္ကို လုပ္ရမွာ ဆိုေပမယ့္ အိမ္မွာ ေလာေလာလတ္လတ္ လုပ္လို႔ရတဲ့ သက္သာရာ သက္သာေၾကာင္းေလးေတြ သိေစခ်င္ပါတယ္။

ေရာင္ရမ္းနာက်င္မႈေပ်ာက္ေစတဲ ့ ေဆးေတြ

အိမ္မွာ ေဆာင္ထားတတ္တဲ့ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြ Paracetamol, Ibuprofen စတာေတြြကေတာ့ လတ္တေလာ အဆင္သင့္ ေသာက္ႏိုင္တာေတြေပါ့။ Ibuprofen, Diclofenac တို႔လို ေဆးေတြကေတာ့ နာက်င္တာ ေရာ၊ ေရာင္ရမ္းတာေရာ သက္သာေစတတ္တာမို႔ ပိုသင့္ေလ်ာ္ပါတယ္။ အဖ်ားရွိေနရင္လည္း က်ေစပါတယ္။ တစ္ခုပါပဲ၊ ဒီေဆးေတြမွာ အစာအိမ္ ထိခိုက္ေစတဲ့ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳး ရွိတာမို႔ ေသာက္ရမယ့္ ေဆးပမာဏကို သိထားဖို႔၊ အစာနဲ႔ ေသာက္ဖို႔ဆိုတဲ့ အေျခခံအခ်က္ေလးေတြေတာ့ သိထားရမွာပါ။

ဆားရည္နဲ႔ အာလုပ္က်င္း

ဆားရည္ေႏြးေႏြးေလးနဲ႔ မၾကာခဏ အာလုပ္က်င္းတာက လည္ေခ်ာင္းထဲက ေရာင္ရမ္းတာေတြ ေလ်ာ့က်ေစသလို ခၽြဲေတြလည္း ေပ်ာ္ေစပါတယ္။ လည္ပင္းထဲမွာ ခိုးလိုးခုလု ျဖစ္ေနတာေတြ၊ ဘက္တီးရီးယား ပိုးေတြ ဟပ္ထုတ္ဖို႔လည္း လြယ္ကူေစတာ ေပါ့။

ေရမတ္ခြက္တလံုးမွာ ဆားစားပြဲဇြန္းႀကီး တဝက္ထည့္တာက ပံုမွန္ ပမာဏေပါ့။ ငန္တာကို မခံႏိုင္ရင္လည္း ပ်ားရည္ လို အခ်ိဳေလး နည္းနည္း ျဖည့္စြက္လို႔ ရပါတယ္။ အာလုပ္က်င္းတဲ့ ေရကို ေထြးထုတ္ပစ္တာက မ်ိဳခ်တာထက္ ပို သင့္ေလ်ာ္တယ္ ဆိုတာေတာ့ သတိျပဳပါ။

ခံတြင္း ငံုေဆးနဲ႔ ဖ်န္းေဆး

ေခ်ာင္းဆိုး လည္ေခ်ာင္းနာ ေပ်ာက္ေစတဲ့ ငံုေဆးေတြ (Strepsil လိုမ်ိဳး) ငံုလိုက္ရင္ တံေတြးထြက္ေအာင္ ႏႈိးဆြေပးၿပီး လည္ေခ်ာင္းကို စိုစြတ္ေစလို႔ နာက်င္မႈ သက္သာေစ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေဆးအမ်ားစုရဲ႕ ထိေရာက္မႈက ႐ိုး႐ိုး သၾကားလံုး ငံုတာနဲ႔ မထူးလွပါဘူး။ ေအးၿပီး ထံုေစတဲ့ ပူရွိန္းေလးေတြဆို ပိုထိေရာက္ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ လည္ေခ်ာင္းထဲကုိ ဖ်န္းရတဲ့ ေဆးေတြ ကလည္း ငံုေဆးေတြ လိုပါပဲ။ ေရာဂါကို ေပ်ာက္ကင္းေစတာ မဟုတ္ဘဲ နာက်င္မႈကို ယာယီ သက္သာေစတာမ်ိဳး ပါ။ တခ်ိဳ႕ (Mybacin လိုမ်ိဳး) ကေတာ့ ပိုးသတ္ေဆးေလးေတြ ထည့္ထားတာ ရွိတတ္ပါတယ္။

ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးရည္

ေခ်ာင္းဆိုးေနတာ မဟုတ္ေတာင္မွ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ ေဆးရည္ေတြက နာက်င္မႈ သက္သာေစပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ားစုက အိပ္ငိုက္ေစတာေတြ ထည့္ထားတာမို႔ Non-drowsy ဒါမွမဟုတ္ Non- sedative ဆိုတာမ်ိဳးကို ေရြးခ်ယ္သံုးသင့္ ပါတယ္။ ညဘက္ အိပ္ယာဝင္မွာေတာ့ အိပ္ငိုက္ေစတာေတြ သံုးတာ ျပႆနာ မရွိလွဘူး ေပါ့။

အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ

ေနထိုင္ မေကာင္းတဲ့ အခါနဲ႔ လည္ေခ်ာင္းေတြ ေရာင္ၿပီး ကသိကေအာင့္ ျဖစ္ေနတဲ့ အခါေတြမွာ ခႏၶာကိုယ္ ေရဓာတ္ ႂကြယ္ဝေနဖို႔က အေရးႀကီးပါတယ္။ လံုေလာက္တဲ့ ေရပမာဏ ရွိေန မေနကေတာ့ ဆီးေရာင္ကို ၾကည့္ရမွာပါ။ ၾကည္လင္ေနတယ္၊ အဝါႏုေရာင္ ျဖစ္ေနတယ္ ဆိုရင္ ေရဓာတ္လံုေလာက္တဲ့ အေျခအေနေပါ့။ ဒီလို အေျခအေန ရွိမွလည္း ကိုယ္တြင္း အဂၤါေတြမွာ မ်က္ႏွာျပင္ေတြ စိုစြတ္ၿပီး ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြကို တိုက္ခိုက္ဖို႔၊ ဓာတ္မတည့္ ပစၥည္းေတြ ဖယ္ရွားဖို႔နဲ႔ တျခား အေအးမိ လကၡဏာေတြကို တုံ႔ျပန္ဖို႔ အဆင္ေျပမွာပါ။

ဘာအရည္ မဆို ေသာက္သံုးလို႔ ရပါတယ္။ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္တာ အေကာင္းဆံုး ဆိုေပမယ့္ သၾကားနည္းနည္းပဲ ပါတဲ့ အခ်ိဳရည္ေတြ၊ နည္းနည္း အငန္ဓာတ္ ပါတဲ့ ဓာတ္ဆားလို အရည္ေတြ ေသာက္သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုမွ မဟုတ္လည္း လူမမာစာ ျဖစ္တဲ့ ၾကက္စြပ္ျပဳတ္ရည္ လိုမ်ိဳးကို ေသာက္သံုးႏိုင္ၾက ပါတယ္။

လက္ဖက္ရည္

ေရေတြခ်ည္း ေသာက္ရတာ စိတ္ပင္ပန္းစရာလို႔ ထင္ေနပါသလား။ သဘာဝ လက္ဖက္ရည္ၾကမ္း ကလည္း လည္ေခ်ာင္း နာတာကို သက္သာေစ ပါတယ္။ အခ်ိဳေျခာက္၊ အၾကမ္းေျခာက္ ဘာမဆို သံုးႏိုင္ပါတယ္။ လက္ဖက္စိမ္း ခပ္္ၿပီး ေသာက္လည္း အဆင္ေျပပါတယ္။ လက္ဖက္မွာက အင္တီေအာက္ဆီဒင့္ေတြ ပါဝင္တာမို႔ ကိုယ္ခံအား ျမင့္မား ေစသလို ေရာဂါပိုးေတြကိုလည္း တိုက္ထုတ္ႏိုင္စြမ္း ရွိပါတယ္။

ပိုၿပီး အရသာရွိ၊ ထိေရာက္ဖို႔ ပ်ားရည္ေလး တဇြန္းေလာက္ ထည့္ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ သူကလည္း ပိုးသတ္ႏိုင္တဲ့ စြမ္းရည္ ရွိတာမို႔ အနာက်က္ ျမန္ေအာင္ ကူညီေပးရာ ေရာက္ပါတယ္။

ၾကက္စြပ္ျပဳတ္

ဒါကေတာ့ လူမမာစာေပါ့။ အထူးသျဖင့္ အေအးမိ ေရာဂါ အတြက္ ေဆးတခြက္ပါပဲ။ လည္ပင္းနာတာလည္း သက္သာ ေစပါတယ္။ ၾကက္စြပ္ျပဳတ္မွာ ပါတဲ့ ဆိုဒီယမ္က ေရာင္ရမ္းမႈ သက္သာေစသလို အဝင္ေခ်ာတဲ့ အစာတခု ျဖစ္လို႔ ပါပဲ။

ေနမေကာင္းသူ အတြက္လည္း စြပ္ျပဳတ္က ခံတြင္းလိုက္ ပါတယ္။ အစာစားတာက လည္ပင္းနာ ေနခ်ိန္မွာ ဆိုရင္ အခံရ ခက္လွပါတယ္။ အာဟာရရွိတဲ့ စြပ္ျပဳတ္ရည္ ကေတာ့ အဝင္မွာ နာက်င္မႈ သက္သာသလို အာဟာရလည္းရွိ၊ ေရာဂါကိုလည္း တိုက္ခိုက္တဲ့ အမယ္စံု ေဆးတခြက္ေပါ့။

အနားယူျခင္း

တကယ္ေတာ့ ေရာဂါအတြက္ အေျဖ မဟုတ္ေပမယ့္ အနားယူတာက လည္ပင္းနာေစတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြကို တိုက္ခိုက္ဖို႔ အားယူတဲ့ သေဘာမ်ိဳး ထိေရာက္ပါတယ္။ လည္ပင္းနာေစတဲ့ ေရာဂါပိုး အမ်ားစုက ဗိုင္းရပ္စ္ေတြပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ျဖစ္လာရင္ လုပ္ႏိုင္တာက နည္းနည္းပဲ ရွိတာပါ။ ဒီေတာ့ အျပည့္အဝ အနားယူထားတဲ့ ခႏၶာကိုယ္က ေရာဂါပိုးေတြကို တိုက္ခိုက္ၿပီး နလံအျမန္ထူဖို႔ နည္းလမ္း တခုပါပဲ။

ပဋိဇီဝ ေဆးေတြ

လည္ပင္းနာ ျဖစ္တာရဲ႕ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလာက္ကသာ ဘက္တီးရီးယား ျဖစ္တဲ့ Streptococcus pyogens ေၾကာင့္ ျဖစ္ၾကရတာပါ။ အဲဒါကလည္း ေပါ့ေပါ့တန္တန္ သေဘာထားလို႔ေတာ့ မရပါဘူး။ ႏွလံုးအထိ ေရာဂါပိုးက ဒုကၡေပး တတ္တာမ်ိဳး ပါ။ စစ္ေဆးေတြ႔ရွိ တာေတြ အရ ဒီေရာဂါ ေသခ်ာရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားတဲ့ အတိုင္း ပိုးသတ္ေဆး ေတြ တိတိက်က် ေသာက္ရမွာပါ။ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ လည္ပင္းနာမွာေတာ့ အဲဒီ ေဆးေတြက အလုပ္ မျဖစ္ဘူး ေပါ့။ ေနေကာင္းသြားတယ္လို႔ ဆိုရင္ေတာင္မွ ေဆးပတ္လည္ေအာင္ ေသာက္ကို ေသာက္ရမယ္ဆိုတာ သတိထား ရပါလိမ့္မယ္။

ရာသီ အကူးအေျပာင္း အေအးမိ၊ တုပ္ေကြးကအစ လည္ပင္းနာေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ နာလာၿပီ ဆိုမွျဖင့္ ႀကံဳရာ ၾကားဖူးနားဝ ေဆးၿမီးတိုေတြနဲ႔ ပိုမဆိုးေစဘဲ အနားယူၿပီး အထက္က ေျပာခဲ့တာေလးေတြနဲ႔ သက္သာ ေအာင္ လုပ္ၿပီး ေနသာထိုင္သာ ရွိႏိုင္ၾကမယ္ လို႔ ေမွ်ာ္လင့္မိပါရဲ႕။ ။

Credit: irrawaddy

Read More

ေဆာင္းရာသီမွာဆင္ျခင္စရာ

ရာသီ အကူးအေျပာင္းတိုင္းမွာ က်န္းမာေရးအတြက္ သတိထား၊ ဆင္ျခင္စရာ ေပါမ်ားပါတယ္။ ဒီနွစ္မွာ မႏၲေလးေဆာင္းရာသီက အဝင္ေနွးတယ္။ အေအးၾကမ္းတယ္။ ရာသီဥတုက ပိုျပင္းလာတယ္။ သိသိသာသာေအးလာတာက ဒီရက္ပိုင္းေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္းမာေရးအတြက္ သတိျပဳေနထိုင္စရာေတြလည္း တပံုတပင္နဲ႕ပါပဲ။ ဒီတပတ္အတြက္ ေဆာင္းရာသီမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ေရာဂါေတြနဲ႕ ေနထိုင္ပံုေတြ ကို ေဖာ္ျပေပးပါမယ္။

အေအးမိျခင္း
အေအးမိ၊ နွာေစးဆိုတာ ေဆာင္းရာသီမွာ အျဖစ္မ်ားဆံုးပါ။ နွာေခ်၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းက တဆင့္ ကူးစက္နိုင္တယ္။ ေရာဂါရွိသူ ကိုင္တြယ္ထားတဲ့ အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းေတြ ထိေတြ႕၊ကိုင္တြယ္ျခင္းမွ ကူးစက္နိုင္တယ္။ အသံုးအေဆာင္ေတြ မွ်ေဝသံုးစြဲျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္တယ္။ ကာကြယ္ဖို႕အတြက္ ေရေႏြးနဲ႕ လက္ေဆးတဲ့အက်င့္ လုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။ ဆပ္ျပာသံုးပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ ေအးတာမွန္သမွ် ေရွာင္ျပီး ပူတာေတြကိုေဆာင္ပါ။

တုပ္ေကြးျဖစ္ျခင္း
ေဆာင္းရာသီကို တုပ္ေကြးရာသီလို႔ ေခၚနိုင္ပါတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ဖ်ားနာျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ေျခဆစ္လက္ဆစ္ ကိုက္ခဲျခင္း စတဲ့ လကၡဏာအမ်ားစုဟာ တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ရာသီေပၚ၊ ကူးစက္လြယ္တဲ့ ဗုိင္းရပ္စ္ျဖစ္လို႕ သတိထားသင့္ပါတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ျဖစ္လို႕ ကာကြယ္ဖုိ႕သာ အေလးထား လုပ္ေဆာင္ရတယ္။ တုပ္ေကြးအတြက္ ကာကြယ္ေဆးေတြ ရွိေနပါျပီ။ တခ်ိဳ႕ တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆး ရွိမွန္း မသိၾကဘူး။ နွစ္စဥ္ အျဖစ္မ်ားသူေတြဟာ ကာကြယ္ေဆး ၾကိဳတင္ ထိုးထားသင့္တယ္။ တစ္နွစ္တခါ ထိုးေပးသင့္တယ္။

လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း
ေဆာင္းရာသီမွာ လည္ေခ်ာင္းနာရင္ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္အပူခ်ိန္ ေျပာင္းလဲေလွ်ာ့နည္းျခင္းဟာ လည္ေခ်ာင္းကို ဒုကၡေပးတယ္။ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္းအတြက္ လြယ္ကူ၊ ျမန္ဆန္တဲ့နည္းက ဆားရည္ ပလုတ္က်င္းတာပါ။ ေဆးခန္းလာသူ အခ်ိဳ႕ကို ဆားရည္ ပလုတ္က်င္းခိုင္းရင္ နားမလည္သူေတြ ရွိတယ္။ ေရေႏြးကို ဖန္ခြက္တစ္ခုထဲ ထည့္ပါ။ ခြက္ထဲသို႕ ဆားလက္ဖက္ရည္ဇြန္း တစ္ဝက္ခန္႔ထည့္ျပီး ပလုတ္က်င္းပါ။ တစ္ခါက်င္းရင္ သံုးမိနစ္ခန္႕ က်င္းေပးပါ။ လည္ေခ်ာင္း နာတာ၊ အာသီးေရာင္တာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။

ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာ ျဖစ္ျခင္း
ေဆာင္းရာသီမွာ ဝမ္းပ်က္၊ ဝမ္းေလွ်ာျခင္းဟာ Norovirus ေခၚတဲ့ အစာအိမ္နာ ဗုိုင္းရပ္စ္ပိုးတမ်ိဳး ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဝမ္းေလွ်ာတာ အျပင္ ပ်ိဳ႕ခ်င္၊ အန္ခ်င္၊ ဗုိုက္နာတာေတြကို ျဖစ္ေပၚေစတယ္။ အသက္ငယ္ရြယ္သူနဲ႔ အသက္ၾကီးရင့္သူေတြ အထူးသတိထားရတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ဝမ္းေလွ်ာတာျဖစ္လို႔ ဓာတ္ဆားရည္ကိုသာ လံုေလာက္ေအာင္ ေသာက္သံုးေပး သင့္တယ္။ ဗီတာမင္ စီ ၊ဗီတာမင္ ဘီနဲ႕ ဇင့္ဓာတ္ေတြ ပိုမိုလိုအပ္တယ္။ ေရာဂါမသက္သာရင္၊ ပိုဆိုးလာရင္ ဆရာဝန္နဲ႕ျပသပါ။

ပန္းနာရင္က်ပ္ထျခင္း
ေအးတဲ့ေလက ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ ျပန္ထလာတတ္တယ္။ အသက္ရႈမဝတာ၊ ေမာတာ၊ အသံျမည္တာစတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ခံစားရတယ္။ ပန္းနာသမားေတြ အထူးသတိထားသင့္တဲ့ ရာသီျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္ပေလက ပန္းနာရင္က်ပ္ကို ပိုဆိုးေစမယ္။ အျပင္ထြက္ရင္ လံုလံုျခံဳျခံဳ ဝတ္ဆင္ပါ။ နွာေခါင္း၊ ပါးစပ္လံုေအာင္ အုပ္ထားပါ။ ပန္းနာအတြက္ ရႉေဆး (သို႕) ေသာက္ေနက်ေဆး အျမဲေဆာင္ထားပါ။ အေကာင္းဆံုးက အိမ္ထဲမွာ ေနထိုင္ပါ။

ေျခ၊ လက္ ထံုက်င္ကိုက္ခဲျခင္း
ေဆာင္းရာသီမွာ ေျခဖ်ား၊ လက္ဖ်ား ထံုက်င္ကိုက္ခဲတာမ်ိဳး အျဖစ္မ်ားတယ္။ ၾကြက္သားေတြ တင္းျပီး နာေနတတ္တယ္။ ၾကာလာတာနဲ႕အမွ် ထံုက်င္ကိုက္ခဲတာ ပိုလာတယ္။ အေရျပား၊ အသားအေရာင္ ျဖဴေဖ်ာ့ ေနတတ္တယ္။ သတိထားသင့္ သူေတြက ေလးဖက္နာ ေရာဂါသည္ေတြပါ။ ေရာဂါျပန္ထလာ တတ္တယ္။ ေျခ၊ လက္ ေႏြးေထြးေအာင္ အပူေပးပါ။ ေျခအိတ္၊ လက္အိတ္ ဝတ္ဆင္ပါ။ အေပါ့စားေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေဆာင္ပါ။ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ လိမ္းေဆး တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး လိမ္းေပးနိုင္တယ္။ ေရခ်ိဳးတဲ့အခါ ေရေႏြးနဲ႕ ခ်ိဳးပါ။

ပါးစပ္ အပူကန္ျခင္း
ေဆာင္းတြင္းမွာ ပါးစပ္မွာ အပူကန္တဲ့ အနာမ်ိဳး အျဖစ္မ်ားတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈ၊ ဗီတာမင္ခ်ိဳ႕တဲ့တာ၊ ဝမ္းခ်ဳပ္တာ၊ ခုခံအား ယာယီက်ဆင္းျခင္း စတာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေစတယ္လို႕ ယံုၾကည္ရတယ္။ အိပ္ေရးဝဝ အိပ္ပါ။ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ အမွ်င္ဓာတ္ပါတာ မ်ားမ်ားစားပါ။ ဆားရည္ ပလုတ္က်င္းတာမ်ိဳး လုပ္ေပးသင့္တယ္။ ေသာက္ေဆး၊ လိမ္းေဆး လိုနိုင္တယ္။ အမ်ားစုဟာ ၂ ပတ္အတြင္း သက္သာၾကတယ္။

နွလံုးအေမာေဖာက္ျခင္း
အသက္အရြယ္ ၾကီးရင့္သူေတြ အထူးဂရုစိုက္သင့္တဲ့ ရာသီျဖစ္ပါတယ္။ ေလ့လာမႈေတြအရ ေအးတဲ့ရာသီေတြမွာ ေသြးေပါင္တက္တာ၊ နွလံုးေရာဂါ အျဖစ္မ်ားတာ ေတြ႕ရတယ္။ နွလံုးအေမာေဖာက္ျခင္း(heart attack) ဆိုတာ ဒီရာသီမွာ အျဖစ္မ်ားလို႕ အထူးဂရုစိုက္ ေစခ်င္တယ္။ ေျပာစရာက ေရခ်ိဳးဆင္ျခင္ဖို႕ပါ။ အိမ္ထဲမွာသာ ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ေနထိုင္သင့္တယ္။ လိုအပ္ရင္ heaterသံုးပါ။ အက်ႌ၊ ေစာင္၊ ဦးထုပ္ လံုျခံဳစြာ ဝတ္ဆင္ပါ။ ေသြးက်ေဆး၊ နွလံုးေဆး အျမဲေဆာင္ထားပါ။

အေရျပားေျခာက္ေသြ႕ျခင္း
ေဆာင္းရာသီမွာ အေရျပားေျခာက္ေသြ႕တာ၊ အသားပတ္တာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္ေလထုမွာ စိုထိုင္းစ နည္းတဲ့အခါ ဒီလိုဘဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အသားအေရ အတြက္ အစိုဓာတ္ထိန္းတဲ့ ပစၥည္းမ်ိဳး လိုအပ္ပါတယ္။ moisturiser လိမ္းေဆး အသံုးျပဳၾကတယ္။ လိမ္းေဆးကို ေရခ်ိဳးျပီးစနဲ႕ ညမအိပ္ခင္အခ်ိန္ေတြမွာ လိမ္းေပးသင့္တယ္။ အလွဆီ၊ ရွားေစာင္းလက္ပတ္ အသံုးျပဳနိုင္တယ္။

နွာေခါင္းေသြးယိုျခင္း
နွာေခါင္းေသြးယို၊ ေသြးလွ်ံတာေတြဟာ ေျခာက္ေသြ႕တဲ့ေဒသ၊ ေအးတဲ့ ရာသီေတြမွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္ေလထု စိုထိုင္းဆ နည္းျခင္းအျပင္ ေသြးေၾကာေတြအေပၚ သက္ေရာက္မႈလည္း တစ္ခု အပါအဝင္ပါ။ ျဖစ္လာရင္ နွာေခါင္းကို လက္ညိွး၊ လက္မသံုးျပီး ညစ္ထားပါ။ ေခါင္းကို အေနေတာ္ေမာ့ျပီး မ်က္နွာက်က္ၾကည့္ပါ။ သံုးမိနစ္မွ ငါးမိနစ္ ဖိထားပါ။ လိုအပ္ရင္ ဆက္ညွစ္ထားပါ။ နွာေခါင္းေပၚ ေရခဲဝတ္၊ ေရခဲတံုးသံုးျပီး ကပ္တင္ထားနိုင္တယ္။ အျဖစ္မ်ားသူေတြအတြက္ ဆားခပ္ထားတဲ့ ေရေႏြးေငြ႕ ရႉေပးနိုင္တယ္။

ေဆာင္းရာသီအတြက္ အသံုးဝင္မယ့္ ေဆာင္ပုဒ္တစ္ခုက "prevention is better than cure" ျဖစ္ပါမယ္။ ကာကြယ္ျခင္းသည္ ကုသျခင္းထက္ ပိုေကာင္းတယ္။ ဆင္ျခင္တယ္ဆိုတာ ၾကိဳတင္ ကာကြယ္တဲ့သေဘာ သက္ေရာက္ပါတယ္။ ေဆာင္းရာသီမွာ အေနအထိုင္ ဆင္ျခင္ျပီး ေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြနဲ႕ အသက္အရြယ္ ၾကီးရင့္သူေတြ အထူးဂရုစိုက္ပါ။ အိပ္ေရးဝဝ အိပ္ပါ။ ေရခ်ိဳးဆင္ျခင္ပါ။ ေႏြးေႏြးထြးေထြး ေနထိုင္ပါ။ အရည္၊ စြပ္ျပဳတ္ မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ ေခၽြးအလြန္အကၽြံ ထြက္ေစနိုင္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ိဳး ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

ေဆာင္းရာသီမွာ ေရာဂါေဘးဘယာ ကင္းေဝးၾကပါေစ..

Credit : ေဒါက္တာ ေအးမင္းထူး
drayeminhtoo.blogspot.com

Read More

အစာအိမ္အနာျဖစ္ျခင္းႏွင့္အစာအိမ္မွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္း

Peptic Disease အစာအိမ္နာျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းခံမ်ား
ကင္ဆာမဟုတ္သည့္ သာမန္အစာအိမ္ အနာမ်ားသည္ အစာအိမ္ထဲမွ ထြက္သည့္ အက္ဆစ္ဓာတ္၊ ပက္ပ္စင္(Pepsin) ဟုေခၚေသာ အင္ဇိုင္းတစ္မ်ိဳး ႏွင့္ အစာအိမ္မ်က္ႏွာျပင္၏ သဘာ၀ ခုခံစြမ္းအားတို႔ၾကား မွ်ေျခ မညီျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ထိုမွ်ေျခ မညီျခင္းေၾကာင့္ ေရာင္ရမ္းေနေသာ အစာအိမ္ကို အက္စ္ပရင္ႏွင့္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား (NSAID) ေသာက္ျခင္းက ပိုမိုဆိုး၀ါးေစပါသည္။

အစာအိမ္ အနာျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ

(၁) အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သကဲ့သို႔ အက္စ္ပရင္ႏွင့္ NSAID မ်ားေသာက္ျခင္း

(၂) အစာအိမ္ထဲသို႔ Helicobacter Pyloriပိုး၀င္ျခင္း

(၃) ၾကာျမင့္စြာ အစာအိမ္ေရာင္ရမ္းျခင္း

(၄) ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း

(၅) အသက္အရြယ္ အိုမင္းလာျခင္း

(၆) အသက္႐ွဴစက္ တပ္ဆင္ထားရျခင္း (Mechanical Ventilation)

(၇) ေသြးခဲမႈ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ျပႆနာမ်ား႐ွိျခင္းတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။

အစာအိမ္အနာေရာဂါ၏ လကၡဏာမ်ား

(၁) ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း
ညဘက္တြင္ အိပ္ေနရာမွ လန္႔ႏိုးသည္အထိ ဆိုးရြားေစႏိုင္သည္။ အစာအိမ္ေဆးမ်ား (Antacid) ေသာက္ျခင္း၊ ႏို႔ေသာက္ျခင္းျဖင့္ သက္သာေစႏိုင္သည္။ အစာစားၿပီး ၂ နာရီ၊ ၃ နာရီခန္႔ အၾကာတြင္ ျဖစ္ေပၚႏိုင္သည္။ အစာမစားဘဲ ေနေသာအခါ ပိုမိုဆိုး၀ါးႏိုင္သည္။

(၂) ပ်ိဳ႕ျခင္း

(၃) အစာမေၾကသလို ခံစားရျခင္း

(၄) အန္ျခင္း (အထူးသျဖင့္ ေသြးအန္ျခင္း)

(၅) ၀မ္းသြားလွ်င္ ေသြးပါျခင္း (သို႔မဟုတ္) ကတၱရာေစးေရာင္ ၀မ္းအမည္းမ်ား သြားျခင္း

(၆) ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်လာျခင္း

(၇) ႏံုး၍ အားမ႐ွိသလို ခံစားရျခင္း

အထက္ပါ အခ်က္မ်ားအျပင္ မည္သည့္ေရာဂါ လကၡဏာမွ မျပဘဲလည္း ရွိေနႏိုင္သည္။

အစာအိမ္အနာအတြက္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈမ်ား

အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္းမွန္ေျပာင္းျဖင့္ ၾကည့္႐ႈျခင္း

(Esophagogastroduodenoscopy) ႏွင့္ အစာအိမ္မွ အသားစနမူနာ (Biopsy) ယူ၍ အဏုၾကည့္မွန္ေျပာင္းျဖင့္ ၾကည့္ျခင္းတို႔က ကင္ဆာ မဟုတ္ေသာ အစာအိမ္အနာကို ေဖာ္ထုတ္ေပးႏိုင္သည္။

အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္းၾကည့္ မွန္ေျပာင္း (Endoscopy) ဆိုသည္မွာ ရွည္လ်ား ေသးသြယ္သည့္ ပိုက္ႁပြန္အား ေသးငယ္သည့္ ဗီဒီယို ကင္မရာေလးႏွင့္ တြဲဆက္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။

ထို ကိရိယာကို လည္ေခ်ာင္းမွတစ္ဆင့္ ထည့္သြင္းကာ အစာေရမ်ိဳႁပြန္၊ အစာအိမ္ႏွင့္ အူသိမ္ဦးပိုင္းတို႔ကို ၾကည့္႐ႈရန္အတြက္ အသံုးျပဳသည္။

စမ္းသပ္မႈမျပဳလုပ္မီ ဘယ္လို ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားရမလဲ။

စမ္းသပ္မႈမျပဳလုပ္မီ (၆) နာရီမွ (၁၂) နာရီအတြင္းတြင္ အစာမစား၊ ေရမေသာက္ဘဲေနရန္ လိုအပ္သည့္အတြက္ မနက္ေစာေစာတြင္ စမ္းသပ္မႈ ျပဳလုပ္မည္ဆိုပါက တစ္ညလံုး အစာမစား၊ ေရမေသာက္ဘဲ ေနရေပမည္။

စမ္းသပ္ျခင္းေၾကာင့္ ရရွိႏိုင္သည့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားႏွင့္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာမ်ားကို လူနာ နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပ၍ လူနာမွ တိက်ေသခ်ာစြာ သိရွိ သေဘာေပါက္ေၾကာင္းႏွင့္ စမ္းသပ္မႈ ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ သေဘာတူေၾကာင္း လက္မွတ္ (Informed Consent) ကို ထိုးထားရမည္။

Asprin ႏွင့္ အျခားေသာ ေသြးႀကဲေဆးမ်ား ေသာက္သံုးေနရသူျဖစ္ပါက စမ္းသပ္မႈ မျပဳလုပ္မီရက္မ်ားတြင္ ရပ္ဆိုင္းထားရန္ လိုအပ္ႏိုင္သည္။

ဤစမ္းသပ္မႈကို ဘယ္လို ျပဳလုပ္ရပါသလဲ။

နာက်င္မႈ မခံစားရေစရန္ႏွင့္ မည္ကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ ဆိုသည္ကို မမွတ္မိေစရန္အတြက္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးႏွင့္ အိပ္ေဆးတို႔ကို ႀကိဳတင္ေပးေလ့ ရွိၾကသည္။

ကိရိယာကို လည္ေခ်ာင္းတြင္း ထည့္သြင္းစဥ္တြင္ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း (သို႔မဟုတ္) ေအာ့အန္ျခင္း မရွိေစရန္အတြက္ ထံုေဆးကို လည္ေခ်ာင္းအတြင္းသို႔ ျဖန္းထားႏိုင္သည္။

သြားမ်ားႏွင့္ ကိရိယာအား မကိုက္မိေစရန္ ကိရိယာကာကြယ္ပစၥည္း (Mouth Guard) ကို ခံတြင္းအတြင္းသို႔ ဦးစြာ ထည့္သြင္းထားရသည္။ သြားတုတပ္ဆင္ထားသူျဖစ္ပါက ခၽြတ္ထားရမည္ ျဖစ္သည္။ စမ္းသပ္မႈျပဳ ေနစဥ္အတြင္း လိုအပ္ပါက ေဆးသြင္းႏိုင္ရန္အတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားရမည္။

ထို႔ေနာက္ လူနာသည္ လက္၀ဲဘက္သို႔ေစာင္း၍ လွဲအိပ္ေနရမည္။ ေပးထားေသာ အိပ္ေဆး အစြမ္းျပေသာအခါတြင္ မွန္ေျပာင္းကို အစာမ်ိဳႁပြန္မွတစ္ဆင့္ အစာအိမ္ႏွင့္ အူသိမ္ဦးပိုင္း အတြင္းသို႔ ထည့္သြင္းလိုက္သည္။

ပိုမိုျပတ္သားစြာ ျမင္ႏိုင္ရန္အတြက္ ေလကိုပါ မွန္ေျပာင္းမွတစ္ဆင့္ ထည့္သြင္းသည္။ စမ္းသပ္ခ်ိန္မွာ (၅) မိနစ္မွ (၂၀) မိနစ္ခန္႔ ၾကာႏိုင္ေပသည္။

ဤနည္းအားျဖင့္ အစာမိ်ဳႁပြန္၊ အစာအိမ္ႏွင့္ အူသိမ္ဦးပိုင္းတို႔၏ အနားသတ္မ်က္ႏွာျပင္ကို စစ္ေဆးႏိုင္သလို လိုအပ္ပါက မွန္ေျပာင္းမွ တစ္ဆင့္ ဘိုင္အိုစီ (Biopsies) လည္းယူႏိုင္သည္။

Biopsies ဆိုသည္မွာ အသားစနမူနာယူ၍ အဏုၾကည့္ မွန္ေျပာင္းေအာက္တြင္ စစ္ေဆး စမ္းသပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ အစာမ်ိဳႁပြန္တြင္ က်ဥ္းေနေသာ အပိုင္းရွိပါက က်ယ္ေအာင္ျပန္ခ်ဲ႕ျခင္း (သို႔မဟုတ္) ဆြဲဆန္႔ျခင္း စသည့္ကုသမႈ မ်ားလည္း ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။

စမ္းသပ္မႈျပဳေနစဥ္ ဘယ္လိုခံစားရႏိုင္သလဲ။

ထံုေဆး ျဖန္းထားျခင္းေၾကာင့္ မ်ိဳခ်ရ ခက္ခဲႏိုင္ေသာ္လည္း ဤခက္ခဲမႈမွာ စမ္းသပ္မႈျပဳလုပ္ၿပီး အခ်ိန္အနည္းငယ္ အတြင္းတြင္ ကြယ္ေပ်ာက္သြားေပ လိမ့္မည္။

ကိရိယာက လည္ေခ်ာင္း၏ေနာက္ပိုင္းကို ထိမိေသာအခါ ပ်ိဳ႕ခ်င္၊ အန္ခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည္။ ၀မ္းဗိုက္အတြင္းတြင္ မွန္ေျပာင္းေ႐ြ႕လ်ားေနသည္ကို ခံစားသိရွိႏိုင္သလို ေလပြေန သကဲ့သို႔လည္း ျဖစ္ေနႏိုင္သည္။

Biopsies ယူျခင္းကိုမူ မသိရွိႏိုင္ေပ။ အိပ္ေဆး ထိုးထားမည္ဆိုပါက မည့္သည့္ ခံစားခ်က္ကိုမွ် မသိရွိႏိုင္သလို စမ္းသပ္မႈျပဳခဲ့သည္ကိုပင္ သိရွိလိုက္္မည္ မဟုတ္ေပ။ ႏိုးလာေသာအခါတြင္မူ ထည့္သြင္းထားေသာ ေလမ်ားေၾကာင့္ ဗိုက္ပြသလို ခံစားေနရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း မၾကာမီပင္ သက္သာ ေပ်ာက္ကြယ္သြားလိမ့္မည္။

စမ္းသပ္မႈ ၿပီးဆံုးသည့္အခါ၌ Gag Reflex ျပန္ရမွသာ အစားအစာႏွင့္ ေရမ်ားကို စတင္ စားသံုးသင့္ေပသည္။

သို႔မွသာ အစာေရစာမ်ား သီးျခင္းကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ေပမည္။ Gag Reflex ဆိုသည္မွာ လည္ေခ်ာင္း၏ အေနာက္ဘက္ တစ္ဖက္တစ္ခ်က္စီအား ညင္သာစြာ ထိေတြ႕ပါက ပ်ိဳ႕ခ်င္၊ အန္ခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။

ဤစမ္းသပ္မႈကို ဘာေၾကာင့္ျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္တာလဲ။

Endoscopy ကို အသံုးျပဳ၍ ေရာဂါရွာေဖြမႈမွာ ကုန္က်စရိတ္ ႀကီးမားသကဲ့သို႔ အတြင္းက်က် ျပဳလုပ္ရေသာ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈလည္း ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အစာမေၾကျဖစ္ေသာ၊ ဗိုက္ေအာင့္ေသာ လူနာတိုင္းကို Endoscopy ၾကည့္ရန္ မလိုအပ္ေပ။

အစာအိမ္ အနာ၊ အစာအိမ္ကင္ဆာ (သို႔မဟုတ္) ႏွစ္မ်ိဳးလံုး ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အလားအလာရွိၿပီး အစာမေၾကျဖစ္ျခင္း၊ ဗိုက္နာျခင္းေ၀ဒနာလည္း ခံစားရေသာ လူနာမ်ားအတြက္သာ သင့္ေလ်ာ္သည္။

ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားသည့္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ျဖစ္ပြားပါကဆရာ၀န္မွ Endoscopy ႐ိုက္ရန္ ၫႊန္ၾကားႏိုင္ေပသည္။

• ဗိုက္နာျခင္း

• ၀မ္းမည္းမည္း (ကတၱရာေစးေရာင္သြားျခင္း)

• နာတာရွည္အသည္းေရာဂါ (သို႔မဟုတ္) အသည္းေျခာက္ေရာဂါရွိျခင္း

• အစားနည္းလာျခင္း (သို႔မဟုတ္) အနည္းငယ္ စားလိုက္သည္ႏွင့္ ဗိုက္ျပည့္သြားသလို ခံစားရျခင္း

• ရင္ပူျခင္း

• အစာမ်ိဳႁပြန္တြင္ အက်ိတ္ျဖစ္ျခင္း (သို႔မဟုတ္) အစာမ်ိဳႁပြန္ က်ဥ္းေနျခင္း

• အစာ၊ ေရမ်ိဳရခက္ခဲျခင္း (သို႔မဟုတ္) မ်ိဳခ်လွ်င္ နာက်င္ျခင္း

• ေရာဂါဇာစ္ျမစ္ ရွာမရဘဲ ေသြးအားနည္းေနျခင္း

• ေရာဂါဇာစ္ျမစ္ ရွာမရဘဲ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်လာျခင္း

• ေသြးအန္ျခင္း

• ၾကာျမင့္စြာအန္ေနျခင္း

• အသက္ (၅၅) ႏွစ္ေက်ာ္မွ အစာမေၾက၍ ဗိုက္နာမႈေ၀ဒနာ မၾကာခဏျဖစ္ျခင္း

ထို႔အျပင္ အထက္တြင္ေဖာ္ျပခဲ့သလို Biopsy ယူလိုေသာအခါတြင္လည္း Endoscopy ကိုအသံုးျပဳႏိုင္သည္။

ဘာေရာဂါမွမရွိဘူးဆိုရင္ Endoscopy မွာ ဘယ္လိုေတြ႕ရမွာလဲ။

အစာေရမ်ိဳႁပြန္၊ အစာအိမ္ႏွင့္ အူသိမ္ဦးပိုင္းတို႔မွာ ေခ်ာေမြ႕၍ ပံုမွန္အေရာင္ (ပန္းေရာင္) ရွိရမည္။ ေသြးထြက္ျခင္း၊ အက်ိတ္ျဖစ္ျခင္း၊ အနာျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ေရာင္ရမ္းျခင္းမ်ား မရွိသင့္ေပ။

Endoscopy မွာ ပံုမွန္အေရာင္ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ ဘာေရာဂါေတြ ျဖစ္ႏိုင္သလဲ။

ေသြးထြက္ျခင္း၊ အက်ိတ္ျဖစ္ျခင္း၊ အနာျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ေရာင္ရမ္းျခင္းမ်ား ရွိပါက ေအာက္ပါေရာဂါမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ေျခ႐ွိေပသည္။

(၁) ဂ်ံဳ၊ လူး၊ ဆတ္၊ ဘာလီတို႔ထဲတြင္ ပါ၀င္သည့္ ဂလိုင္ယာဒင္ (Gliadin) ပ႐ိုတင္းႏွင့္ ဓာတ္မတည့္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေသာ ဆီးလီးယား(တ္) ေရာဂါ (Coeliac Disease)

(၂) စားခ်ဥ့္ျပန္ေရာဂါ

(၃) အသည္းေရာဂါေၾကာင့္ အစာေရမ်ိဳႁပြန္ရွိ ေသြးေၾကာမ်ား ေဖာင္းေနျခင္း

(၄) Mallory- Weiss syndrome ေၾကာင့္ အစာေရမ်ိဳႁပြန္ အက္ကြဲေနျခင္း

(၅) အစာေရမ်ိဳႁပြန္ က်ဥ္းေနျခင္း

(၆) အစာေရမ်ိဳႁပြန္ ေရာင္ရမ္းေနျခင္း

(၇) အစာအိမ္ႏွင့္ အူသိမ္ဦးပိုင္း ေရာင္ရမ္းေနျခင္း

(၈) အစာေရမ်ိဳႁပြန္၊ အစာအိမ္ႏွင့္ အူသိမ္ဦးပိုုင္းတို႔တြင္ အက်ိတ္ (သို႔မဟုတ္) ကင္ဆာျဖစ္ျခင္း

(၉) အစာအိမ္ (သိို႔မဟုတ္) အူသိမ္ဦးပိုင္းတြင္ အနာျဖစ္ျခင္း

အစာအိမ္ႏွင့္အူလမ္းေၾကာင္း အထက္ပိုင္းစစ္ေဆးမႈ (Upper GI Series)

အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္း အထက္ပိုင္း စစ္ေဆးမႈအတြက္ ေဘရီယမ္ (Barium) ပါ၀င္ေသာ အရည္ကိုေသာက္၍ ဓာတ္မွန္႐ိုက္ၾကည့္ ရသည္။ ထိုအခါ အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္း ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ အနာ႐ွိျခင္း (သို႔မဟုတ္) ယခင္ျဖစ္ပြားဖူးေသာ အနာေၾကာင့္ အမာရြတ္ျဖစ္ျခင္း (Scarring) တုိ႔ကို ျမင္ေတြ႕ႏိုင္သည္။

၄င္းႏွင့္စာလွ်င္ အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္း မွန္ေျပာင္းျဖင့္ ၾကည့္႐ႈျခင္းက ကုန္က်စရိတ္ ပိုမ်ား၍ ပိုၿပီး invasive ျဖစ္ေသာ္လည္း ပိုမိုတိက်သည္။

အစာအိမ္အနာအတြက္ ကုသနည္း

အေရွ႕တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သလို Helicobacter Pyloria ပိုးေၾကာင့္ အစာအိမ္အနာ ျဖစ္ပြားရသည္ဆိုပါက ကုသျခင္း၏ အဓိကပစ္မွတ္မွာ ထိုပိုးကို ဖယ္႐ွားပစ္ရန္ ျဖစ္သည္။

ထိေရာက္ေသာ ကုထံုးလည္း အမ်ားအျပား႐ွိသည္။ အစာအိမ္မွ အက္ဆစ္ထြက္ျခင္းကို ဟန္႔တားႏိုင္ရန္အတြက္ Famotidine (သို႔) Nimotidine ကဲ့သို႔ေသာH2 Receptor Antagonist မ်ား (သို႔) Omeprazole (သို႔) Esomeprazole (သို႔) Pentoprazole (Pentocid) ကဲ့သို႔ေသာ Proton Pump Inhibitors မ်ားႏွင့္အတူ ပဋိဇီ၀ေဆး ႏွစ္မ်ိဳးကိုတြဲ၍ အသံုးျပဳရေပမည္။

ေဆးပတ္လည္ေသာအခါ Helicobacter Pylori ပိုးေပ်ာက္ကင္းသြားျခင္း ရွိ/မရွိ ျပန္လည္စစ္ေဆးရမည္။
Helicobacter Pylori ပိုးေၾကာင့္ မဟုတ္ေသာ အစာအိမ္အနာမ်ား အတြက္မူ အစာအိမ္အနာက်က္ေဆးမ်ား ျဖစ္သည့္ Antacid၊ H2Receptot Antagonist ႏွင့္ Proton Pump Inhibitors မ်ားျဖင့္ ကုသရသည္။

ေရရွည္ကုသမႈ ခံယူရန္ လိုအပ္ႏိုင္သည္။ အစာအိမ္အနာမွ ေသြးယိုစိမ့္ျခင္း ရွိပါက အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္း ၾကည့္မွန္ေျပာင္း (Endoscopy) ကို အသံုးျပဳ၍ Cauterized လုပ္ျခင္း (ေသြးထြက္ေသာ ေနရာကို ႐ႈိ႕ပစ္ျခင္း) ျဖင့္ ေသြးထြက္ျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သည္။

ေသာက္ေဆးႏွင့္ Endoscopy ျဖင့္ ထိေရာက္မႈ မရွိပါက ခြဲစိတ္ကုသမႈျပဳရန္ လိုအပ္ႏိုင္သည္။ အစာအိမ္မွ အက္ဆစ္ထြက္ျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္သည့္ ေဗးဂတ္စ္ (Vagus) အာ႐ံုေၾကာကို ျဖတ္ပစ္ျခင္း (Vagotomy) ႏွင့္ အစာအိမ္ တစ္၀က္ခန္႔ကို ဖယ္ရွားပစ္ျခင္း (Partial Gastrectomy) တို႔ျဖစ္သည္။

အစာအိမ္အနာရွိပါက အစာကိုနည္းနည္းႏွင့္ မၾကာခဏစားျခင္း၊ အခ်ိန္မွန္မွန္ စားျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ရမည့္အျပင္ ေဆးလိပ္၊ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္၊ ကဖင္းဓာတ္ပါသည့္ အခ်ိဳရည္မ်ား၊ အရက္၊ အက္စ္ပရင္ႏွင့္ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးမ်ား (NSAID) ကို ေရွာင္ၾကဥ္ရေပမည္။

Credit : Dr.Thant Zaw

Read More